Căn cứ pháp lý

• Luật Doanh nghiệp 2020
• Nghị định 01/2021/NĐ-CP
• Thông tư 01/2021/TT-BKHĐT

Thế nào là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài?

Luật Đầu tư năm 2020 thì không đưa ra quy định cụ thể “Thế nào là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài?” mà tại khoản 22 Điều 3 Luật này chỉ quy định: “Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là tổ chức kinh tế có nhà đầu tư nước ngoài là thành viên hoặc là cổ đông”.

Theo đó, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được hiểu là doanh nghiệp do nhà đầu tư của một quốc gia đầu tư toàn bộ hoặc một phần vốn và được thành lập trên lãnh thổ của một quốc gia khác để tiến hành hoạt động kinh doanh, tìm kiếm lợi nhuận.

Các trường hợp giải thể doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

Theo điều 207 Luật Doanh Nghiệp 2020 quy định các trường hợp giải thể công ty có vốn đầu tư nước ngoài như sau:

• Kết thúc thời hạn hoạt động đã ghi trong Điều lệ công ty mà không có quyết định gia hạn;
• Theo nghị quyết, quyết định của chủ doanh nghiệp đối với doanh nghiệp tư nhân, của Hội đồng thành viên đối với công ty hợp danh, của Hội đồng thành viên, chủ sở hữu công ty đối với công ty trách nhiệm hữu hạn, của Đại hội đồng cổ đông đối với công ty cổ phần;
• Công ty không còn đủ số lượng thành viên tối thiểu theo quy định của Luật này trong thời hạn 06 tháng liên tục mà không làm thủ tục chuyển đổi loại hình doanh nghiệp;
• Bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, trừ trường hợp Luật Quản lý thuế có quy định khác.

Hồ sơ, thủ tục giải thể công ty FDI không có giấy chứng nhận đầu tư

Dưới đây Song Minh sẽ chia sẻ trong 2 trường hợp cụ thể đó là trương hợp giải thể chủ động và trường hợp bắt buộc giải thể.

Trường hợp giải thể chủ động

Doanh nghiệp thuộc 1 trong 3 trường hợp sau đây thì tiến hành thủ tục giải thể tự nguyện:

• Khi công ty kết thúc thời hạn hoạt động đã ghi trong điều lệ;
• Khi công ty giải thể theo quyết định của các cá nhân, hội đồng có thẩm quyền trong công ty;
• Khi công ty không còn đủ số lượng thành viên tối thiểu.

Quy trình giải thể doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài theo 1 trong 3 trường hợp kể trên như sau:

Bước 1: Thông qua nghị quyết hoặc quyết định giải thể doanh nghiệp

Nghị quyết, quyết định giải thể doanh nghiệp phải gồm có những nội dung chủ yếu sau đây:

• Tên và địa chỉ trụ sở hoạt động chính của công ty;
• Lý do giải thể;
• Thời hạn thanh lý, thủ tục thanh lý hợp đồng, thanh toán các khoản nợ của doanh nghiệp;
• Phương án để xử lý những nghĩa vụ phát sinh từ hợp đồng lao động;
• Họ, tên, chữ ký của chủ doanh nghiệp tư nhân (DNTN), chủ sở hữu công ty, chủ tịch hội đồng thành viên, chủ tịch hội đồng quản trị.

Bước 2: Thanh lý tài sản của doanh nghiệp

• Chủ doanh nghiệp tư nhân, hội đồng thành viên hoặc chủ sở hữu công ty, hội đồng quản trị (tùy loại hình doanh nghiệp) trực tiếp tổ chức thanh lý tài sản doanh nghiệp, trừ trường hợp điều lệ có quy định thành lập tổ chức thanh lý riêng.

Bước 3: Gửi hồ sơ đến Sở KH&ĐT, cơ quan thuế, người lao động trong doanh nghiệp

• Kể từ ngày thông qua, nghị quyết, quyết định giải thể và biên bản họp, trong thời hạn 7 ngày làm việc phải được gửi đến cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan thuế có thẩm quyền, người lao động trong doanh nghiệp. Nghị quyết, quyết định giải thể công ty phải được đăng tải trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp và phải được niêm yết công khai tại trụ sở chính cũng như chi nhánh, văn phòng đại diện của doanh nghiệp;
• Trường hợp doanh nghiệp còn những nghĩa vụ tài chính chưa thanh toán thì phải gửi kèm theo nghị quyết, quyết định giải thể và phương án giải quyết các khoản nợ đến các chủ nợ, đến người có quyền, nghĩa vụ và có lợi ích liên quan;
• Ngay sau khi nhận được nghị quyết hoặc quyết định giải thể của doanh nghiệp thì cơ quan đăng ký kinh doanh có thẩm quyền phải thông báo tình trạng doanh nghiệp đang làm thủ tục giải thể trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

Bước 4: Đóng mã số thuế và giải quyết các vấn đề liên quan

• Công ty sẽ liên quan cơ quan thuế quản lý của công ty để tiến hành thủ tục đóng mã số thuế, trong quá trình đóng mã số thuế công ty cũng cần giải quyết các vấn đề xử phạt, xử lý các vi phạm về thuế, chậm nộp thuế – nếu có. Tùy thuộc vào thực tế hồ sơ kế toán của doanh nghiệp mà thủ tục đóng mã số thuế sẽ kéo dài với thời gian khác nhau;
• Trong quá trình thực hiện thủ tục đóng mã số thuế, thủ tục quyết toán thuế, doanh nghiệp tiến hành các thủ tục để báo giảm lao động và giải quyết các chế độ cho người lao động trong thời hạn quy định tại Bộ luật Lao động.

Bước 5: Nộp hồ sơ để đăng ký giải thể

Kể từ ngày thanh toán hết các khoản nợ của doanh nghiệp thì trong thời hạn 5 ngày làm việc, doanh nghiệp gửi hồ sơ đăng ký giải thể doanh nghiệp đến Phòng Đăng ký kinh doanh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở hoạt động chính.

Bước 6: Trả dấu công ty

Đối với trường hợp công ty sử dụng con dấu do cơ quan công an cấp, công ty có trách nhiệm làm thủ tục trả lại con dấu, giấy chứng nhận đăng ký mẫu con dấu cho cơ quan công an quản lý theo quy định khi làm thủ tục giải thể..

Trường hợp bắt buộc giải thể

Đối với những doanh nghiệp bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc bắt buộc giải thể theo quyết định của Tòa án thì thủ tục giải thể công ty có vốn đầu tư nước ngoài thực hiện theo các bước sau đây:

Bước 1: Cơ quan đăng ký kinh doanh có thẩm quyền phải thông báo tình trạng doanh nghiệp đang làm thủ tục giải thể

Song song với việc ra quyết định thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc ngay sau khi nhận được quyết định giải thể của Tòa án nhân dân đã có hiệu lực pháp luật, cơ quan đăng ký kinh doanh phải thông báo tình trạng của doanh nghiệp đang làm thủ tục giải thể trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

Bước 2: Doanh nghiệp tiến hành triệu tập họp để quyết định giải thể

• Kể từ ngày nhận được quyết định thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc quyết định của Tòa án nhân dân có hiệu lực pháp luật, trong thời hạn 10 ngày, doanh nghiệp phải tiến hành triệu tập họp để quyết định giải thể;
• Tiếp theo, doanh nghiệp phải gửi nghị quyết, quyết định giải thể và bản sao quyết định thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc quyết định của Tòa án nhân dân có hiệu lực pháp luật đến cơ quan đăng ký kinh doanh, cơ quan thuế quản lý, người lao động của doanh nghiệp và còn phải được niêm yết công khai tại trụ sở chính, cũng như chi nhánh, văn phòng đại diện của doanh nghiệp;
• Trong trường hợp pháp luật yêu cầu phải đăng báo thì nghị quyết, quyết định giải thể doanh nghiệp phải được đăng tải ít nhất trên 1 tờ báo in hoặc báo điện tử trong 3 số báo liên tiếp;
• Trường hợp công ty vẫn còn nghĩa vụ tài chính chưa thanh toán thì còn phải đồng thời gửi kèm theo nghị quyết, quyết định giải thể của doanh nghiệp, phương án giải quyết các khoản nợ đến các chủ nợ, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan.

Bước 3: Đóng mã số thuế và giải quyết các vấn đề liên quan

• Công ty sẽ liên quan cơ quan thuế quản lý của công ty để tiến hành thủ tục đóng mã số thuế, trong quá trình đóng mã số thuế công ty cũng cần giải quyết các vấn đề xử phạt, xử lý các vi phạm về thuế, chậm nộp thuế – nếu có. Tùy thuộc vào thực tế hồ sơ kế toán của doanh nghiệp mà thủ tục đóng mã số thuế sẽ kéo dài với thời gian khác nhau;
• Trong quá trình thực hiện thủ tục đóng mã số thuế, quyết toán thuế, doanh nghiệp tiến hành các thủ tục để báo giảm lao động và giải quyết các chế độ cho người lao động trong thời hạn quy định tại Bộ luật Lao động.

Bước 4: Nộp hồ sơ để đăng ký giải thể

Kể từ ngày thanh toán hết các khoản nợ của doanh nghiệp, trong thời hạn 5 ngày làm việc, doanh nghiệp gửi hồ sơ để đăng ký giải thể đến Phòng Đăng ký kinh doanh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở hoạt động chính.

Lưu ý:

Trước khi nộp hồ sơ đăng ký giải thể doanh nghiệp, nếu doanh nghiệp có địa điểm kinh doanh, chi nhánh hay văn phòng đại diện thì phải thực hiện thủ tục chấm dứt hoạt động các đơn vị phụ thuộc này trước.

Thời gian dự kiến hoàn thành giải thể doanh nghiệp

Sau thời hạn 180 ngày kể từ ngày gửi quyết định giải thể đến Sở Kế hoạch và Đầu tư, nếu như không có sự phản đối của các bên và doanh nghiệp đã hoàn tất các bước nêu trên, trong 5 ngày làm việc cơ quan đăng ký kinh doanh cập nhật tình trạng pháp lý của doanh nghiệp trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

Thủ tục, hồ sơ giải thể doanh nghiệp FDI có giấy chứng nhận đầu tư

Ngoài những bước cần tiến hành như khi giải thể công ty FDI không có giấy chứng nhận đầu tư ở trên thì thủ tục giải thể công ty FDI có giấy chứng nhận đầu tư cần phải tiến hành thêm thủ tục chấm dứt hoạt động của dự án đầu tư.

Việc chấm dứt hoạt động của dự án đầu tư được thực hiện theo thủ tục như sau:

• Trường hợp công ty tự quyết định chấm dứt hoạt động của dự án đầu tư, nhà đầu tư tiến hành gửi quyết định chấm dứt hoạt động của dự án đầu tư cho cơ quan đăng ký đầu tư trong thời hạn là 15 ngày kể từ ngày quyết định chấm dứt, kèm theo là giấy chứng nhận đăng ký đầu tư;
• Trường hợp công ty chấm dứt hoạt động của dự án đầu tư theo các điều kiện quy định trong hợp đồng, điều lệ hoặc hết thời hạn hoạt động của dự án đầu tư, lúc này nhà đầu tư thông báo và nộp lại giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho cơ quan đăng ký đầu tư trong thời hạn là 15 ngày kể từ ngày chấm dứt hoạt động của dự án đầu tư, kèm theo đó là bản sao tài liệu ghi nhận việc chấm dứt hoạt động của dự án đầu tư. Cơ quan đăng ký đầu tư thông báo việc chấm dứt hoạt động của dự án đầu tư cho các cơ quan có liên quan.

Những lưu ý khi giải thể công ty có vốn đầu tư nước ngoài

• Doanh nghiệp kiểm tra và đóng tài khoản vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài trong quá trình giải thể doanh nghiệp;
• Nhà đầu tư tự thanh lý dự án đầu tư theo quy định của pháp luật về thanh lý tài sản khi dự án đầu tư chấm dứt hoạt động, trừ trường hợp xử lý quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất khi chấm dứt hoạt động của dự án đầu tư thực hiện theo quy định của pháp luật về đất đai và quy định khác của pháp luật có liên quan.
• Trường hợp doanh nghiệp có nhiều dự án đầu tư, khi chấm dứt một trong những dự án đầu tư chỉ làm thủ tục chấm dứt hoạt động dự án đầu tư mà không làm thủ tục giải thể doanh nghiệp.
• Nếu công ty sử dụng con dấu do cơ quan công an cấp thì có trách nhiệm phải trả lại con dấu, Giấy chứng nhận đã đăng ký mẫu con dấu cho cơ quan công an theo quy định khi làm thủ tục giải thể.

Một số câu hỏi về giải thể doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

Doanh nghiệp thành lập được bao nhiêu lâu mới có quyền giải thể?

Pháp luật không quy định cụ thể về việc doanh nghiệp phải hoạt động ít nhất là bao nhiêu măm mới được giải thể. Doanh nghiệp có quyền giải thể theo các trường hợp mà Luật doanh nghiệp đã qui định.

Doanh nghiệp kinh doanh thua lỗ kéo dài có bắt buộc phải giải thể không?

Doanh nghiệp chỉ giải thể trong các trường hợp sau:

• Kết thúc thời hạn hoạt động đã ghi trong Điều lệ công ty mà không có quyết định gia hạn;
• Theo quyết định của chủ doanh nghiệp đối với doanh nghiệp tư nhân, của tất cả thành viên hợp danh đối với công ty hợp danh, của Hội đồng thành viên, chủ sở hữu công ty đối với công ty trách nhiệm hữu hạn, của Đại hội đồng cổ đông đối với công ty cổ phần;
• Công ty không còn đủ số lượng thành viên tối thiểu theo quy định của Luật này trong thời hạn 06 tháng liên tục mà không làm thủ tục chuyển đổi loại hình doanh nghiệp;
• Bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, trừ trường hợp Luật Quản lý thuế có quy định khác.

Hồ sơ giải thể doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

Hồ sơ giải thể doanh nghiệp gồm:

• Thông báo về giải thể doanh nghiệp;
• Báo cáo thanh lý tài sản doanh nghiệp; danh sách chủ nợ và số nợ đã thanh toán, gồm cả thanh toán hết các khoản nợ về thuế và nợ tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động sau khi quyết định giải thể doanh nghiệp (nếu có);
• Thông báo của Cơ quan Thuế về việc đóng mã số thuế; (trường hợp chưa đăng ký thuế thì phải có văn bản xác nhận của Cơ quan Thuế).
• Giấy chứng nhận của cơ quan công an về việc đã trả dấu
• Nghị quyết, quyết định và bản sao biên bản họp của Hội đồng thành viên/Đại hộ đồng cổ đông/Chủ sở hữu về việc giải thể doanh nghiệp;
• Phương án giải quyết nợ (nếu có).