Vệ sinh an toàn thực phẩm là yếu tố cốt lõi đảm bảo thực phẩm được sản xuất, chế biến và tiêu thụ trong điều kiện an toàn, không gây hại cho sức khỏe người sử dụng. Trong bối cảnh thị trường thực phẩm ngày càng đa dạng và phức tạp, việc hiểu đúng về vệ sinh an toàn thực phẩm không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định pháp luật mà còn góp phần bảo vệ người tiêu dùng và nâng cao uy tín thương hiệu. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nắm rõ khái niệm vệ sinh an toàn thực phẩm là gì, ý nghĩa và những tiêu chí quan trọng cần đảm bảo trong lĩnh vực này.
Khái niệm về vệ sinh an toàn thực phẩm
Vệ sinh an toàn thực phẩm hay an toàn thực phẩm hiểu theo nghĩa hẹp là một môn khoa học dùng để mô tả việc xử lý, chế biến, bảo quản và lưu trữ thực phẩm bằng những phương pháp phòng ngừa, phòng chống bệnh tật do thực phẩm gây ra. Vệ sinh an toàn thực phẩm cũng bao gồm một số thói quen, thao tác trong khâu chế biến cần được thực hiện để tránh các nguy cơ sức khỏe tiềm năng nghiêm trọng.
Vệ sinh an toàn thực phẩm cũng bao gồm một số thói quen, thao tác trong khâu chế biến cần được thực hiện để tránh các nguy cơ sức khỏe tiềm năng nghiêm trọng. Hiểu theo nghĩa rộng, vệ sinh an toàn thực phẩm là toàn bộ những vấn đề cần xử lý liên quan đến việc đảm bảo vệ sinh đối với thực phẩm nhằm đảm bảo cho sức khỏe của người tiêu dùng
Các nguyên tắc cơ bản để giữ gìn vệ sinh an toàn thực phẩm
Sau khi giải đáp được thắc mắc vệ sinh an toàn thực phẩm là gì thì ắt hẳn nhiều người sẽ đặt ra câu hỏi giữ gìn vệ sinh an toàn thực phẩm như thế nào là tốt nhất. Hãy cùng nhau khám phá những biện pháp cũng như các nguyên tắc đó để ta có thể bảo vệ sức khỏe một cách toàn diện.
Các nguyên tắc cơ bản để giữ gìn vệ sinh an toàn thực phẩm là nền tảng để đảm bảo sự an toàn của thực phẩm. Bằng cách hiểu và thực hiện đúng các nguyên tắc này, chúng ta có thể đảm bảo rằng thực phẩm mà chúng ta sử dụng hàng ngày không chỉ ngon miệng mà còn an toàn cho sức khỏe của bản thân và gia đình. Dưới đây là các nguyên tắc cơ bản mà mọi người nên tuân thủ:
- Rửa tay kỹ trước mỗi bữa ăn và sau khi sử dụng nhà vệ sinh, khi tiếp xúc với động vật.
- Thực phẩm thường bị nhiễm bẩn bởi bụi mịn hoặc thuốc trừ sâu trong quá trình trồng trọt. Vì vậy việc rửa sạch thực phẩm giúp loại bỏ hoặc giảm lượng các hóa chất này đảm bảo thực phẩm an toàn cho sức khỏe.
- Tránh việc tiếp xúc giữa thực phẩm sống và thực phẩm đã nấu chín để ngăn chặn sự lây lan của vi khuẩn.
- Đảm bảo rằng thực phẩm được nấu chín đến nhiệt độ an toàn để tiêu diệt vi khuẩn gây hại.
- Bảo quản thực phẩm sống ở nhiệt độ phù hợp và tránh để thực phẩm ở nhiệt độ phòng quá lâu.
- Luôn kiểm tra hạn sử dụng của thực phẩm trước khi sử dụng và tránh tiêu thụ thực phẩm đã hết hạn.
- Dọn dẹp khu vực nhà bếp, bảo quản dụng cụ nấu nướng và bề mặt các vật dụng sạch sẽ để ngăn chặn sự lây lan của vi khuẩn.
- Kiểm tra thực phẩm trước khi mua để đảm bảo chúng không bị hỏng, nấm mốc và có xuất xứ rõ ràng, tránh mua các thực phẩm bẩn.
- Phân loại và xử lý từng chất thải thực phẩm đúng cách để ngăn chặn ô nhiễm môi trường cũng như sự lây lan của vi khuẩn.
- Thực hiện vệ sinh định kỳ bằng cách dọn dẹp, lau chùi khu vực bếp và tủ lạnh định kỳ để ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn.
Có bắt buộc phải xin giấy chứng nhận an toàn thực phẩm?
Giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm là điều kiện bắt buộc đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm. Do đó, sau khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh thì hộ kinh doanh, doanh nghiệp và các đơn vị phụ thuộc đăng ký ngành nghề sản xuất, kinh doanh thực phẩm, dịch vụ ăn uống bắt buộc phải làm thủ tục xin giấy phép an toàn thực phẩm.
Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm không chỉ là căn cứ pháp lý để cơ sở kinh doanh thực phẩm chứng minh sản phẩm của mình an toàn, không ảnh hưởng sức khỏe khách hàng mà còn là công cụ để cơ quan nhà nước có thẩm quyền kiểm soát và quản lý về an toàn thực phẩm.
Ngoài ra, giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm còn là điều kiện bắt buộc để doanh nghiệp thực hiện thủ tục công bố sản phẩm, làm hồ sơ xin giấy phép bán buôn rượu hoặc mở siêu thị mini…
Tình hình chung về vệ sinh an toàn thực phẩm tại Việt Nam
- Mặc dù đã có khá nhiều tiến bộ về khoa học kỹ thuật trong công tác bảo vệ và vệ sinh an toàn thực phẩm, cũng như biện pháp về quản lý giáo dục như ban hành luật, điều lệ và thanh tra giám sát vệ sinh an toàn thực phẩm, nhưng các bệnh do kém chất lượng về vệ sinh an toàn thực phẩm và thức ăn ở Việt Nam vẫn chiếm tỷ lệ khá cao.
- Trong những năm gần đây, việc sử dụng các chất phụ gia trong sản xuất trở nên phổ biến, tràn lan, không đúng liều lượng và danh mục cho phép. Các loại phẩm màu, đường hóa học đang bị lạm dụng trong pha chế nước giải khác, sản xuất bánh kẹo, chế biến thức ăn sẵn như thịt quay, giò chả, ô mai gây mất an toàn thực phẩm và chưa từng hề xin cấp phép giấy phép vệ sinh an toàn thực phẩm hiện nay.
- Nhiều loại thịt bán trên thị trường không qua kiểm duyệt thú y. Tình hình sản xuất thức ăn, đồ uống giả, không đảm bảo chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm và không theo đúng thành phần nguyên liệu cũng như quy trình công nghệ đã đăng ký với cơ quan quản lý. Nhãn hàng và quảng cáo không đúng sự thật vẫn xảy ra.
Lợi ích của việc giữ gìn vệ sinh an toàn thực phẩm
Việc giữ gìn vệ sinh an toàn thực phẩm không chỉ đơn thuần là việc bảo vệ cơ thể khỏi nguy cơ lây nhiễm từ thực phẩm bị ô nhiễm mà còn mang lại nhiều lợi ích đáng kể cho sức khỏe và cuộc sống hàng ngày của chúng ta. Sau đây là một lợi ích mà việc giữ gìn vệ sinh an toàn thực phẩm mang lại:
- Bảo vệ sức khỏe: Việc tuân thủ các nguyên tắc vệ sinh an toàn thực phẩm giúp ngăn chặn sự lây lan của vi khuẩn, virus và các chất độc hại từ thực phẩm đến cơ thể con người, giúp bảo vệ sức khỏe và phòng tránh các bệnh truyền nhiễm.
- Ngăn ngừa bệnh tật: Việc duy trì vệ sinh an toàn thực phẩm giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến thực phẩm như tiêu chảy, viêm dạ dày, viêm ruột và các bệnh do vi khuẩn gây ra.
- Tăng cường hệ miễn dịch: Thực phẩm an toàn giúp cơ thể duy trì hệ miễn dịch mạnh mẽ hơn giúp chống lại các vi khuẩn và bệnh vặt.
- Tăng cường niềm tin của người tiêu dùng: Người tiêu dùng cảm thấy yên tâm và tin tưởng hơn vào thực phẩm mà họ tiêu thụ khi biết rằng nó đã được sản xuất và xử lý theo các tiêu chuẩn vệ sinh an toàn.
- Tiết kiệm chi phí: Việc tuân thủ các nguyên tắc vệ sinh an toàn thực phẩm giúp tránh được lãng phí thực phẩm do hỏng hoặc bị nhiễm khuẩn, giảm thiểu chi phí điều trị và chi phí y tế.
Quy định về mức xử phạt không có giấy chứng nhận an toàn thực phẩm
Tùy vào mức độ vi phạm mà cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm không có giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm có thể bị xử phạt hành chính từ 20.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng. Cụ thể như sau:
Mức 1: Phạt từ 20.000.000 đồng – 30.000.000 đồng nếu vi phạm 1 trong 2 lỗi sau:
- Kinh doanh dịch vụ ăn uống nhưng không có giấy chứng nhận an toàn vệ sinh thực phẩm;
- Có giấy chứng nhận an toàn vệ sinh thực phẩm nhưng giấy phép đã hết hiệu lực (trừ các trường hợp không phải xin giấy chứng nhận an toàn vệ sinh thực phẩm).
Mức 2: Phạt từ 30.000.000 đồng – 40.000.000 đồng nếu vi phạm 1 trong 2 lỗi sau:
- Sản xuất, kinh doanh thực phẩm mà không có giấy chứng nhận an toàn vệ sinh thực phẩm;
- Có giấy chứng nhận an toàn vệ sinh thực phẩm nhưng giấy phép đã hết hiệu lực (trừ các trường hợp không phải xin giấy chứng nhận an toàn vệ sinh thực phẩm).
Mức 3: Phạt từ 40.000.000 đồng – 60.000.000 đồng nếu vi phạm 1 trong 2 lỗi sau:
- Sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe nhưng không có giấy chứng nhận GMP hoặc giấy chứng nhận GMP đã hết hiệu lực (ngoại trừ trường sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe trên dây chuyền sản xuất thuốc cổ truyền, thuốc dược liệu hoặc trường hợp khác theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế);
- Buôn bán, lưu thông sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe nhập khẩu hoặc sản xuất trong nước đã được cấp giấy xác nhận công bố phù hợp quy định ATTP hoặc giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm trước ngày 01/07/2019 mà không thực hiện bổ sung giấy chứng nhận GMP trước khi sản xuất.
Sau khi bị xử phạt hành chính, các cơ sở vi phạm lỗi ở mức 2 hoặc mức 3 sẽ bị yêu cầu thu hồi thực phẩm đã sản xuất và phân phối ra thị trường đồng thời bị buộc thay đổi mục đích sử dụng hoặc tái chế hoặc buộc tiêu hủy thực phẩm vi phạm.
Hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm
- Đơn đề nghị cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm;
- Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh;
- Bản thuyết minh về cơ sở vật chất, trang thiết bị, dụng cụ bảo đảm điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm theo quy định của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền;
- Giấy xác nhận đủ sức khỏe của chủ cơ sở và người trực tiếp sản xuất, kinh doanh thực phẩm do cơ sở y tế cấp huyện trở lên cấp
- Giấy xác nhận đã được tập huấn kiến thức về an toàn về sinh thực phẩm của chủ cơ sở và của người trực tiếp sản xuất, kinh doanh thực phẩm theo quy định của Bộ trưởng Bộ quản lý chuyên ngành.
Thủ tục cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm
- Bước 1: Nộp hồ sơ tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền như đã hướng dẫn nêu trên
- Bước 2: Tiếp nhận, xử lý hồ sơ: Trong 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan nhà nước có thẩm quyền kiểm tra thực tế điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm tại cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm.
- Bước 3: Cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm nếu đủ điều kiện.
Hiệu lực của Giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm
- 03 năm kể từ ngày cấp.
- Trước 06 tháng tính đến ngày Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm hết hạn, tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải nộp hồ sơ xin cấp lại Giấy chứng nhận trong trường hợp tiếp tục sản xuất, kinh doanh.
Một số câu hỏi liên quan đến vệ sinh an toàn thực phẩm
An toàn vệ sinh thực phẩm là gì?
An toàn vệ sinh thực phẩm được hiểu là đảm bảo cho thực phẩm luôn sạch, đảm bảo vệ sinh cho người sử dụng. Những thực phẩm đảm bảo vệ sinh cần được kiểm nghiệm và trải qua quá trình công bố sản phẩm nghiêm ngặt, có sự đồng ý của cơ quan có thẩm quyền.
Những ai cần phải khám sức khỏe khi xin Giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm?
Mọi cán bộ, nhân viên trong đơn vị xin cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đều phải phải có đủ sức khỏe đảm bảo hoạt động của cơ sở. Khám sức khỏe cho cán bộ, nhân viên là một trong những yêu cầu bắt buộc trong thủ tục xin cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm.
Những ai cần tham gia tập huấn kiến thức về an toàn vệ sinh thực phẩm?
Mọi cán bộ, nhân viên của cơ sở phải tham gia tập huấn kiến thức về an toàn vệ sinh thực phẩm. Chủ cơ sở sẽ phải trải qua một bài kiểm tra liên quan đến an toàn vệ sinh thực phẩm.
Vệ sinh an toàn thực phẩm đóng vai trò thiết yếu trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng và nâng cao chất lượng sản phẩm trên thị trường. Khi hiểu đúng và áp dụng đầy đủ các tiêu chuẩn VSATTP, doanh nghiệp không chỉ tuân thủ pháp luật mà còn xây dựng được niềm tin vững chắc với khách hàng. Dù ở quy mô sản xuất, chế biến hay kinh doanh thực phẩm, việc đảm bảo an toàn luôn là yếu tố bắt buộc và cần được thực hiện một cách nghiêm túc, liên tục. Nếu bạn cần hỗ trợ tư vấn hoặc xin giấy phép liên quan đến VSATTP, Song Minh luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn bằng những giải pháp nhanh chóng – chính xác – hiệu quả.
